مهر به د ايجاب او قبول په مجلس کې ټاکل کيږي چې قصداً پرېښودل يې ګناه ده مګر د نکاح صحت ته زيان نه لري ، مهر که د تړون په وخت کې وټاکل شي مهر مسمی بلل کيږي او که په څه وجه مهر نه وي ټاکل شوی مهر مثل به ادا کيږي .

د مهر تعريف :

مهر هغه اندازه مال دی چې سړی يې د نکاح په وخت کې ښځې ته فوراً ورکوي يا د ورکولو وعده کوي .

چې دوه قسمه دی مهر مؤجل او مهر معجل ، هغه مهر چې د نکاح په وخت کې ادا کيږي هغه ته مهر معجل وايي ، او هغه مهر چې د ادا کولو وعده يې کيږي هغه مهر مؤجل وايي .

د مهر حکم :

پر خاوند باندې د ښځې د مهر ادا کول واجب دي او مهر د ښځې حق دی د هغې پلار ، ورور او بل کس ته يې اخيستل حرام دي لقوله سبحانه تعالی:[ وَآتُواْ النَّسَاء صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَة]

يعنې : او د ښځو مهر په ښه زړه (فرض ګڼلو ) ورکړﺉ .

که بې بې خپل خاوند ته په خپله خوښه مهر ور وبښي نو معاف دی لقوله سبحانه تعالی :[ فَإِن طِبْنَ لَكُمْ عَن شَيْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَّرِيئًا] (النسآء ۴ )

ژباړه :البته که هغوی په خپل زړه تاسې ته څه بخشش کړي نو تاسې هغه په خوند سره خوړلی شئ .

د مهر د مال شرطونه :

۱- مهر به داسې مال وي چې شرعاً مباح وي لکه : سره زر ، سپين زر ، نغدې روپۍ او يا داسې مال او جايداد چې قيمت ولري او قبض يې امکان ولري .

۲- د مهر اندازه به معلومه وي مجهول او نا معلوم به نه وي .

۳- د مهر په مال کې به غرر ، دوکه او پرېشانه کول نه وي ، د خوړلو د پاره به بې ځايه حېلې او بهانې نه لټوي بلکي په ښه زړه او فرض ګڼلو سره به يې ادا کوي .

د مهر اندازه :

د مهر کمه اندازه لس درهمه ده چه د 29.75 ګرامه سپينو زرو سره سمون خوري .

د مهر د زياتی اندازې لپاره په شريعت کې څه حد مقرر نه دی خو د مهر دومره اندازه مقررول پکار دي چه خاوند يې په آسانۍ ادا کولې شي .

جناب رسول الله صلی الله عليه وسلم ښه نکاح ، برکتي نکاح ، ښه او برکتې مهر هغه بللی دی چې په هغه کې اساني وي .

قال النبي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : خير النكاح أيسره) رواه ابن حبان ، صحيح الجامع) .

وقال صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : خير الصداق أيسره ) رواه الحاكم والبيهقي و صحيح الجامع) .

ژباړه : غوره نکاح او غوره مهر هغه دی چې په هغه کې آساني وي .

يعنې غوره والی په لږ مهر کې دی خو زيات مهر د اسلامې شريعت لخوا نه دی ټاکل شوی . لکن په دې کې هم شک نشته چې خلکو ددې اختيار نه په غلطه طريقه کار اخلي اوس وخت کې د مهر په زياتوالي کې بې حده افراد روان دی چې دا افراد په ټولنه کې د فساد سبب ګرځي او د فساد ختمول د مسلمانانو د ولی الامر د فرائضو نه دي .

د مسلمانانو امير به د مهر مناسبه اندازه اعلان کړي او د هغه خلاف کونکي ته دې سزا هم نه ورکوي (ځکه دا کوم شرعي حکم نه دی ) که کوم کس د خپل توان موافق زيات مهر مقررول غواړي هغه دی د مسلمانانو د امير نه په خصوصي ډول اجازت واخلي ، علماء کرام دې د هغه د اصلاح د پاره وعظ او تبليع وکړي .

يعنې د مسلمانان امير يوازې د اصلاح د پاره داسې کولای شي زور او جبر نشي لګولی ځکه چې په شريعت کې د هغه زيات مقدار نه دی تعين شوی او دا بيا په شريعت کې مداخلت کول دي.

(کفايت المفتي ج ۵ ص ۱۱۵).

د مهر نه علاوه چې د هلک د کورنۍ نه د خلیتي (د نجلی خپلو خپلوانو ته جامې ) او د خواراک او نورو د پاره څه اخيستل کيږي رشوت دی او ددې اخيستل نا روا دي .

اخذ اهل االمراء شيئاً عند التسليم فلزوج ان يسترده ،لانه رشوه (الدرالمختار کتاب نکاح ،باب المهر ۳ /۱۵۶ – کفايت المفتي ج ۵ ص ۱۰۵) .

د ناوکی بې بې د هبې حکم :

پلارګنۍ چې نجلی ته څه هبه ورکوي (جهيز ) مثلاً د کور سامان ، جامې و غيره هغه شيان د نجلۍ حق او ملکيت دی .

. لو جهز ابنته وسلمه اليها ليس له فی الاستحسان استرداده منها وعليه الفتوی …. و اذا بعث الزوج الی اهل زوجته شيئاً عند زفافها منها ديباج ، فلما زفت اليه اراد يسترد من المراءة الديباج ليس له ذالک اذا بعث اليها علی جهة التمليک (الهندية ،کتاب النکاح ۳۲۷/۱ ما جدية – کفايت المفتي ج ۵ ص ۱۰۶) .

مهر مثل :

مخکې مو وويل که چېرې د نکاح په وخت کې مهر نه وي ټاکل شوی مهر نه معاف کيږي بلکي د مهر مثل ادا کول واجب دي .

مهر مثل هغه مقدار مهر دی کوم چې په عام طور سره د دوی په کورنۍ او خاندان کې مقرريږي،د خاندان نه مراد پلارګنۍ ده نه مورګنۍ مثلاً د پلار خور د تره لوڼې يا نورې په مهرمثل کې دا هم ضرور دي چه کومه ښځه مثل ګرځوي د هغې د صورت او سيرت څه نا څه برابري شرط ده .

آن لاين اسلامي لارښود

Print Friendly, PDF & Email