په غور يې تر پايه ولولئ که يې د پوره لوستلو حوصله نه لرئ له سره يې مه لولئ

بسم الله الرحمن الرحیم

په کابل کې د امريکايي پوهنتون د اداري هيئت غړی “كريس تايلور” د “فورين پاليسي” په مجله کې پخپله مقاله کې ددې پوهنتون رول او اهميت داسې بيانوي :”داسې ښکاري چې نن ورځ تعليم او تربيه پوره معامله ده “ تايلور په دې مقاله کې د امريکايي پوهنتون رول او اهميت بيانوي او امريکايي پانګه وال دې ته هچوي تر څو د دغه پوهنتون د پاره ۸۰ ميلونه پانګونه وکړي ، چې دغه ۸۰ ميليونه ډالر د پنځو کلونو د پاره په نظر کې نيول شوي دي .

امريکا د افغانستان د څو کلونو اشغال ځاني او مالي سختو زيانونو وروسته دې نتجې ته رسيدلې ده چې : نظامي اشغال او تسلط په داسې يو هيواد کې چې په تاريخ کې د اشغالګرو په قبرستان مشهور دی څه لاسته راوړنه نه شي لرلای ، نو امريکا ته په کار ده چې په داسې مهمه او استراتيژيکی منطقه کې د خپل دايمي حضور د پاره له بلې لارې کار واخلي نو ځکه د امريکا په تګلياره کې تغير راغلی تر څو د سخت او جنګي قوت پر ځای نرم قوت وکاروي چې دا کار د هغو ولسونو پر وړاندې چې سخت او مقاوم وي او يا پر بل عبارت د مسلمانو ډلو د پاره ګټور ثابت شوی دی .

د نرمې قوي د کارولو نظريه د “هاردفورد ” استاذ “جونای” وړاندې کړي ده ، او هغه دغه طريقه چې د جذب په وسيله لاسته راوړني لري نه د زور او فشار ليارې ستايلي ده او ددې طريقې د پاره يې تعليم مهم بللی دی . پس دا ډول تعليم د فکري ، تولنيز او کلتوري نفوذ او يرغل د پاره ښه اسلحه ده .

امريکايي پوهنتون اصلاً د تعليم د پردې تر شا د تنصيري پروګرام د خپريدو د پاره جوړ شوی دی چې ددې هدف د تر لاسه کولو د پاره غواړي نوی نسل تر خپل پوښښ لاندې ونيسي تر څو په آینده کې د هيواد واک تر لاسه کړي ځکه د هغوی فکر او تګلياره به خاص امريکايي وي نو په دې توګه امريکا کولای شی په آسانی سره هيوادونه تر خپل اشغال لاندې راولي ، خو دا اشغال به په ډير کم لګښت او د خپلو اجيرانو په واسطه کوم چې په دغو هيوادونو کې واک لري تر لاسه شي .

د تعليم تر سيوري لاندې فريب ورکونکی اشغال لومړي د منځني ختيځ څخه په قاهره او بيروت کې د پوهنتونو په جوړولو سره پيل شو چې ددې منطقي اکثره سياستمداران د همدې پوهنتونو څخه فارغ شوی دي چې په نوموړو مناطقو کې يې مهم رول لوبولی دي ، تقريباً سل کاله وشول چې په قاهره او بيروت کې د دغه پوهنتون څخه يو متخصص ( د ټولنې د ضرورت وړ متخصص ، ډاکټر ، انجنير وغره ) ټولنې ته نه دی وړاندې کړی نه يې کومه څيړنه کړې او نه يې هم کومه اختراع کړی ده ، د هغوی کوښښ يوازې استعمار ته خدمت دی او هدف يې د استعمار وده ده دغه د زده کړې مراکز چې په سيمه کې له پخوا فعاليت کوي تر اوسه پورې يې يوازې دوه څړنيز مرکزونه جوړ کړی دی چې يو يې په ۱۹۵۱ کال د ټولنيزو څيړنو مرکز او بل يې د دښتو د څيړنې د مرکز جوړول دي او نور فعاليتونه يې ټول تنصيري دي هغوي خپلې مرستې د قاهرې په غريبو خلکو ويشي او خپلې پروژې هلته عملي کوي چيرې چې جهل ، غربت او مرض شتون ولري لکه د مصر “منشية ناصر والدويقة” مناطق، حتی په مصر کې ځنې پټ اسناد ښيې چې په منطقه کې يې د استخباراتو د پاره قوي رول لوبولی دی لکه څنګه چې د امريکا د دفاع او ماليې وزارتونو په ۲۰۱۰ کال کې د مصري ټولنې څخه د مهمو اسنادو د ټولولو قرارداد له دغه پوهنتون سره لاسليک کړی دی .

همدارنګه (د قاهرې او بيروت پوهنتونو ته ورته ) پوهنتون د يو شمير مزدورانو او سيکولرانو لخوا په کابل کې په ۲۰۰۴ کال کې جوړ شو .

دغه پوهنتون خپل محصلين له تاجک ، پښتون ، ازبک ، هزاره ، ترکمن او نورو قومونو څخه جذبوي چې د لومړی ځل د پاره يې په کال د ۲۰۱۱ کې ۳۲ تنه محصلين فارغ کړل چې ۹ يې ښځينه او ۲۳ نارينه وو او دوه کسان يې د لوړو زده کړو د پاره امريکا ته وليږل او په ۲۰۱۲ کال يې ۵۲ کسان فارغ کړل چې د هغوی څخه يې شيږ کسان امريکا ته وليږل د يادولو وړ ده چې په دې پوهنتون کې د نارينؤ په نسبت د ښځو شمير ۲۵٪ زيات دی .

ښکاره ده چې امريکا د افغانسان له پرمختګ سره دومره دلچسپي نه لري څومره دلچسپي چې د افغاني نوي نسل د روزنې سره لري دوی غواړي داسې نسل و روزې چې جنسيت يې افغاني مګر عقل او مفکوره يې امريکايي وي ، رنګ او ژبه يې افغاني مګر تګلياره يې امريکايي وي .

ددې پوهنتون هدف لکه څنګه چې “کريس تايلور” بيان کړ د نوي افغاني نسل د مشرانو او رهبرانو روزل دي تر څو وکولای شي د نويو افکارو په لرلو سره د افراطګرو پر وړاندې مبارزه ، د فساد له مينځه وړل ، د نارينه او ښځو تر مينځ مساواتو څخه حمايت ، د اوږدو منطقوي روابطو د پار د شرايطو برابرول ، د ځوانانو د غږ اوريدل او د يوې متوسطي او آزادي ټولنې جوړول دي .

د نصرانيت د پخواني کشيش “زويمر” نظريه چې وايي :”ونه بايد د خپل ښاخ په وسيله پرې شي ” تر اوسه پورې د غرب پر ذهنيت حاکمه ده . په افغانستان کې د اشغالګرو پخواني قوماندان جنرال جان الن د امريکا کانګريس ته وويل : د تاريخ په اوږدو کې کم ليدل کيږي چې ياغيانو دې د خارجي قوت په مقابل کې ماتې خوړلې وي بلکي ياغيانو هميشه د سميزو قواوو په وسيله له ماتې سره مخ شوی دي په دې معنی چې د افغانانو جهاد او مقاومت بغير د سميزو لاسونو او د د هغوی د خپلو ځامنو په وسيله په شا کيدای شي يعنې مقاومت هيڅکله په استعماري قوت نه ماتيږي بلکي په محلي قوت سره ماتيږي چې دې ته د اجيرانو په وسيله د جنګ سياست ويلای شو کوم چې هدف يې د مزدورانو وده ،روزنه او مراقبت هغه ښاخ دی چې د هغه په وسيله بايد ونه پرې شي .

امريکايانو هم په افغانستان او نړی کې د عمل په ساحه کې پر دغه سياست عمل کړی دی پس و به ليدل شي چې آيا دوی چې کومې لاس ته راوړنې د منځنې ختيځ له پوهنتونونو څخه تر لاسه کړی دي په افغانساتان کې هم تر لاسه کولای شي ؟ يا دا چې د هغوی دغه خوب او تګلياري د يوي قوي او ديني ټولنې پر وړاندې چې هيڅ ناهيلي نه قبلوي له ماتي سره مخ شي .

منبع : عشاق الحور اسلامی

آن لاین اسلامی لارښود

Print Friendly, PDF & Email