د زور او اجبار اقرار

په اسلامي شريعت کې د زور او اجبار (اکراه ) اقرار هيڅ شرعي حثيثت نه لري :

اکراه پر يو انسان باندې د داسې څه تحمولول چې د انسان فطرت او شريعت هغه نه غواړي په اصطلاح کې انسان په داسې څه مجبرول چې هغه نه غواړي او نه يې قبلوي لکه د هغه ويرول په مرګ باندې ، د هغه وهل او شکنجه کول ، زنداني کول ، يا د هغه مال تلفول ، يا د هغه اهانت او سپکاوی کول او نور . په زور او اجبار کې دا شرط دی چې مجبور کس به په دې غالب ګمان لري چې مجبورونکی کس دا تهديد (ظالمانه کړنه ) عملي کوي فرق نه کوي د کوم کس کومې ډلې ، حاکم او قاضی لخوا وي .

حضرت عمرفاروق رضی الله عنه وايي : که مو څوک وويرول يا مو شکنجه او زولنې کړل هغه د خپل ځان د امن په اړه ډاډه نه دی مجبور او مکروه شميرل کيږي .

د اکراه او اجبار ډولونه :

اکراه په دوه قسمه ده : په خبرو ويلو کې اکراه او جبر او د کوم کار په کولو کې اکراه او جبر .

اول د خبرې اکراه او اجبار :

په خبرو او اقرار کې اکراه او جبر هيڅ شرعي حکم نه لري ځکه څوک چې تر زور او جبر لاندې ونيول شي هغه کس مکلف نه دی . پس که څوک د جبر او اکراه په صورت کې د کفر کليمات ووايي هغه نه ورباندې نيول کيږي يا په هغه د زور او جبر له لارې د نکاح يا تجارتي معاملې عقد وشي هيڅ اعتبار نه لري په دليل د دغه آیت کريمه :

اين آيه است‌:” مَن كَفَرَ بِاللّهِ مِن بَعْدِ إيمَانِهِ إِلاَّ مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالإِيمَانِ وَلَـكِن مَّن شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ (۱۰۶ النحل ) .

او رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي دي : “رفع عن أمتي الخطأ والنسيان وما استكرهوا عليه “(رواه ابن ماجة والبيهقي ) .

يعنې زما د امت خطاء ، هيره او اجبار نه ليکل کيږي ، يعنې څوک چې د خطاء ، هيرې او اجبار له مخې څه وکړي شرعاً په هغه نه نيول کيږي .

ابن ابی شيبه له حسن څخه او عبدالرزاق پخپل تفسير کې له معمر څخه نقل کوي چې :

مسيلمه کذاب دوه کسان ونيول د هغوی څخه يې يو کس ته وويل : د محمد رسول الله صلی الله عليه وسلم په باره کې څه وايې ؟ هغه وويل : محمد د الله تعالی  رسول دی . ويې ويل زما په باره کې څه وايې ؟ ويې ويل ته هم رسول يې . هغه کس يې خوشی کړ . بل ته يې وويل : د محمد رسول الله صلی الله عليه وسلم په باره کې څه وايې ؟ هغه وويل : محمد د الله تعالی  رسول دی . ويې ويل زما په باره کې څه وايې ؟ هغه وويل کوڼ يم . دری ځلې يې دا سوال تکرار کړ هغه همدا ځواب ورکړ . مسيلمه هغه په قتل ورسولو .

د دې دواړو کسانو خبر رسول الله صلی الله عليه وسلم ته ورسيد ، ويې فرمايل : اول کس د الله تعالی له رخصت او اجازې څخه استفاده کړې او دوهم کس حق ښکاره کړی دی او پر حق يې عمل کړی دی .

دوهم په زور او جبر د يو عمل تر سره کول :

په زور او جبر د يوه عمل تر سره کول په دوو قسمونو تقسيم شوي دي

۱- د هغه عمل ارتکاب چې د ضرورت پر مهال هغه مباح دي .

۲- د هغه عمل ارتکاب چې د ضرورت پر مهال مباح نه وي .

اول قسم :

لکه د شرابو يا مردارې او يا د خنځير د غوښي په خولو کې زور او اجبار يا نور داسې څه چې الله تعالی حرام کړي وي ددې شيان خوړل او ارتکاب د اکراه او زور په حالت کې مباح دي . حتی که د هغه له خوړلو بغير نجات نه وي د ځنو علماؤ په نزد يې خوړل واجب دي .

لقوله سبحانه وتعالی : وَلاَ تُلْقُواْ بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ (۱۹۵ البقره ) .

دوهم قسم : لکه په زور او جبر د يو کس قتل ، وهلو ، د مال تباه کولو . قرطبی رحمه الله وايي : د علماؤ په اجماع که څوک يو کس د چا پر وژلو باندې مجبور کړي هغه ته حق نشته چې قتل وکړي يا هغه شکنجه کړي يا د هغه عزت برباد کړي بايد عذاب او شکنجه قبول کړي خو د هغه د پاره حلال نه دی چې بل کس د خپل ځان قرباني کړي . بايد د الله تعالی څخه د دنيا او آخرت عافيت وغواړي .

 منبع : فقه السنه

آن لاين اسلامي لارښود

Print Friendly, PDF & Email

5 تعليقات

  1. السلام علیکم ورحمت الله و برکاته
    مسلمه کذاب د حضرت محمد صلی الله علیه وسلم په وخت کی د پیغمبری دعوه کړی وه لکه تاسو چی پورته ذکر کړی دی او که د عمر فاروق رضی الله تعالی عنه په دوره کی د پیغمبری دعوه کړی په درنښت

    • مسيلمه کذاب د جناب رسول الله صلی الله عليه وسلم د ژوند په آخر يعنې د هجرت لسم کال کې د پيغمبرۍ دعوا وکړه
      او په يوولسم د هجرت د ابوبکر صديق رضی الله عنه د خلافت په دور کې د خالد بن وليد رضی الله عنه د مشری لاندې اسلامي لښر د وحشی رضی الله عنه په لاس د يمامه په عزا کې ووژل شو .
      مسيلمه کذاب جناب رسول الله صلی الله عليه وسلم ته خط وليږه چې زه ستا سره په پيغمبرۍ کې شريک يم ، نيمه ځمکه ځما او نيمه قريشو لره ده .
      رسول الله صلی الله عليه وسلم د مسيلمة کذاب په ځواب کې ډير مختصر او ډير معنی لرونکی ځواب وليکلو چې :
      : بسم الله الرحمن الرحيم ، من محمد رسول الله ، إلى مسيلمة الكذاب : السلام على من اتبع الهدى . أما بعد ، فإن الأرض لله يورثها من يشاء من عباده ، والعاقبة للمتقين

      السيرة النبوية -ابن هشام

  2. مننه الله تعالی دی جنت په نصیب کړه د باغیرته مسلمانانو سره یو ځای.

  3. محترم دعوت ویب پاڼی ته السلام علیکم.
    که چا جبرا په یو چا ښڅه طلاقه کړه ایا دغه طلاق صحیح او که نه؟

اترك تعليقاً

آن لاين اسلامي لارښود حفظها الله په افغانستان کې د اهل سنت والجماعت (مذهب امام ابوحنيفه رحمه الله ) د ديني څيړنو او تحقيقاتو يوه معتبره پاڼه ده چې هدف يې ټولنې ته د شرعي اوامرو رسول د کفر ، شرک ، بدعت او ټولو نا روا کړنو پر وړاندې په دلائلو ولاړه کلکه مبارزه ده دا پاڼه کاملاً شخصي ده او مصارف يې کاملاً شخصي د انفاق فی سبيل الله څخه دي