لکه څنګه چې د مال په اخيستلو کې د قيمت معلومول شرط دي دارنګه د مبيعې (سودا ) يا د اخيستلو د مال معلومول شرط دي لکه :

۱- د مال جنس ، نوع او مقدار به واضح معلوم وي . جنس لکه : مالګه ، نوع د کوم هيواد او یا کومې کمپنې توليد دی او مقدار د هغه وزن لکه :کيلو ، من او نور دا به واضح معلوم وي .

۲- سودا او يا د اخيستلو مال به موجود وي يا به د هغه نمونه موجوده وي او يا که موجود نه وي هغه په دې شرط اخيستل کيږي که مې له ليدو وروسته خوښ شو اخلم يې او که مې خوښ نه شو نه يې اخلم .

۳- کوم مال چې خرڅيږي هغه به د خرڅوونکې ملکيت وي .

۴- په بيع کې د مال شامل او غير شامل به واضح وي يو داسې مبيعه وي چې په هغه کې يې اجزاء عرفاً شامل بلل کيږي لکه : په کور کې اطاقونه ، د قفل سره کلۍ او نور ..

هغه مال او سامان چې د اجزاؤ شامل او غير شاملول يې ضرور وي هغه بايد واضح څرګند شي .

د المبيع (سودا ) د صحت شرطونه :

موسوعة الفقهية د المبيع د صحت د پاره څلور شرطونه بيان کړي دي چې په لاندې ډول دي :

۱- دا چې د خرڅولو شی به موجود وي که موجود نه وي هغه بيع نه صحي کيږي ، مثلاً د خامې ميوې خرڅول ، د څاروي په نس کې د بچې خرځول او نورو ته غير موجود وايي چې بيع يې نه صحي کيږي .

۲- دا چې د خرڅولو شی به مال وي : مال هر هغه شي ته وايي چې شرعاً مباح او د ګټې او استفادې کولو وړ وي .

۳- د خرڅولو شی به معلوم وي (د جنس ، نوعې او مقدار ) له مخې، د مجهول شي بيع د احنافو په نزد فاسده ده .

۴- د تجارتي جنس مالک به معلوم وي ، هغه شيان چې د خاص کس ملک نشي کېدای لکه : د بحر او سيند اوبه ، د فضا هوا په اوبو کې ماهيان هغه د کوم کس ملک نشي کېدای نو ځکه د داسې شيان بيع جواز نه لري .

او بل ټول هغه مالونه چې اصلي مالک يې بل کس وي لکه : د غصب ، غلا او داسې نور د هغه خرڅول او اخيستل نه صحي کيږي .

(موسوعة الفقهية الجزء التاسع ، شروط المبيع ) .

ايا شرعاً د غلا مال رانيول جايز دی او که نه ؟

ځواب: د اسلام مقدس دين له جرم سره د مخالفت ښکاره کولو او د جرايمو د له مينځه وړلو د پاره د داسې شيانو رانيول حرام ګرځولي ،چې مجرم او جرايمو ته قوت حاصليږي ،چا ته چې معلومه شي چې دغه د غلا شوی يا د غصب مال دی يا د مال له اصلي مالک څخه په ناروا طريقه تر لاسه شوی وي را نيول يې حرام دي ،ځکه چې په دغه صورت کې دده لخوا له غله ،غاصب او ظالم سره د غصب ، غلا او ظلم په ناوړه کار کې يو ډول تعاون دی .

الله تعالی فرمايي :وَلاَ تَعَاوَنُو عَلَی الاِثمِ وَالعُدُوان (المائده ۲ ) .

يعنې : مه كوي تاسې مرسته يو تر بله د ګناه او ظلم په کار کی .

او خاص په دی معامله کې جناب رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي :

من اشتری سرقة وهو يعلم انها سرقة فقد اشترک فی اثمها وعارها (السنن الکبری للبيهقي ج۵ ص ۳۳۵ حاکم ج ۳ ص ۳۵) .

ژباړه : چا چې د غلا مال رانيوی او دی په دې خبر ؤ چې دا مال د غلا دی ،نو دغه کس په دغه ګناه او ناوړه کار کې شريک دی .

آن لاين اسلامي لارښود

Print Friendly, PDF & Email